Các bản nhạc không lời có được xem là nhạc quê hương?

Tuy hiện nay vẫn chưa có một định nghĩa hoàn chỉnh nhưng nhạc quê hương thường được hiểu là dòng nhạc lấy đề tài về quê hương, đất nước. Vậy thì ở những bài hát nhạc không lời, chúng ta không thể xác định chủ đề liệu có nên xếp chúng vào dòng nhạc quê hương hay không? Dựa vào yếu tố nào để đánh giá việc này?

Thế nào là nhạc không lời?

nhac dan ca que huong

Nhạc không lời đúng theo cách gọi của nó là các bài hát chỉ có phần âm nhạc được tạo thành bởi các loại nhạc cụ và những yếu tố không được xếp vào nhóm giọng hát. Các bản nhạc kiểu này còn được gọi với một cái tên khác là nhạc hòa tấu. Những bản nhạc này thường được hình thành theo hai cách chính: thứ nhất, phần nhạc được sáng tác sau đó không phổ lời và thứ hai là phần âm nhạc từ các ca khúc hoàn chỉnh được tách riêng khỏi phần giọng hát của ca sĩ.

nhac dan ca que huong

Những bài hát nhạc không lời quê hương Việt Nam hay những bản nhạc hòa tấu Việt Nam chọn lọc hiện nay hầu như được hình thành từ cách thứ hai. Phần nhạc hòa tấu quê hương hay nhất đến từ giai điệu của hàng loạt những bản nhạc quê hương nổi bật nhất. Nhạc beat “Nắng ấm quê hương” chính là một ví dụ điển hình cho trường hợp này.

Nghe nhạc quê hương không lời, đặc biệt nghe nhạc dân ca trữ tình quê hương thường tạo cảm giác thanh nhàn, yên bình. Các bản nhạc chỉ dựa vào những giai điệu nhưng lại vẽ được ra hình ảnh của quê hương, đất nước và con người trong tâm trí người nghe. Nó đánh mạnh hơn vào yếu tố cảm xúc, khiến người nghe dễ dàng cảm nhận được tình cảm đong đầy được truyền tải thông qua từng nốt nhạc.

nhac dan ca que huong

Phần nhạc không lời cũng thường được ứng dụng cho nhiều mục đích khác nhau. Chúng có thể được phối, remix lại thành các bản liên khúc nhạc sống quê hương karaoke hoặc được làm đơn giản lại, chỉ sử dụng một vài nhạc cụ để cùng hòa tấu.

Và thế nào là nhạc quê hương?

Nhạc quê hương lại là một khái niệm chưa được xác định rõ ràng nhưng nhìn chung, các ca khúc ca nhạc quê hương đều có một đặc điểm nổi bật nhất chính là khai thác đề tài, chủ đề liên quan đến quê hương, đất nước.

nhac dan ca que huong

Dựa trên quan điểm được nhiều người đồng thuận nhất thì muốn xác định một bài hát có phải ca khúc nhạc quê hương hay không thì cần dựa vào nội dung bài hát, thông qua lời hát, ca từ của ca khúc. Còn về mặt thể loại hay giai điệu thì không thể sử dụng để đánh giá chính xác do thể loại của nhạc quê hương vốn đã đa dạng lại luôn có nhiều biến đổi. Danh sách hàng loạt những bài hát nhạc remix quê hương trữ tình chính là minh chứng rõ ràng nhất cho vấn đề này. Các bài hát nhạc liên khúc remix quê hương luôn được thể hiện có nhiều biến đổi độc đáo và cực kỳ mới lạ, hấp dẫn.

nhac dan ca que huong

Tuy nhiên, trên thực tế làng nhạc Việt, do các ca khúc nhạc đỏ, nhạc dân ca trữ tình và cả những bản nhạc hải ngoại quê hương hay nhất đều nổi bật và nắm giữ những vị trí quan trọng trong lòng công chúng, rất nhiều người hoàn toàn đánh đồng nhạc quê hương với hai thể loại này. Đa phần công chúng hoàn toàn bỏ qua các sáng tác ở những thể loại nhạc khác, nhất là những thể loại âm nhạc cho giới trẻ pop, ballad, rock,… ít được chú ý tới và được công nhận.

Vậy những ca khúc không lời có nên được coi là nhạc quê hương?

nhac dan ca que huong

Xét ở trường hợp các ca khúc không lời được hình thành từ việc tách riêng phần nhạc trong các ca khúc nhạc quê hương, phần nhạc này có thể đến từ các bản đơn ca, song ca nhạc quê hương đất nước. Điểm chung là các bài hát được lựa chọn hầu hết đều đã trở nên quá quen thuộc với công chúng. Những bài hát luôn xuất hiện trong lk nhạc trữ tình quê hương hay nhất, là lựa chọn hàng đầu khi nghe album nhạc quê hương, nghe nhạc trữ tình quê hương chọn lọc.

Những bản nhạc này nếu mang hơi hướng của nhạc đỏ sẽ có cảm giác mạnh mẽ, hào hùng, bi tráng, nếu đến từ ca khúc dân ca quê hương thì nhẹ nhàng, bình yên, sâu lắng và nếu là các ca khúc nhạc trẻ thì sôi động, nhiệt huyết, phá cách. Ngay cả khi được không có phần lời hỗ trợ, phần nhạc này cũng có thể truyền tải đi những cảm xúc và tác động đến cảm nhận của công chúng nghe nhạc.

nhac dan ca que huong

Các bài hát này dù không trực tiếp đưa phần lời đến cho công chúng, nhưng công chúng đã quá thân thuộc với bài hát từ giai điệu đến ca từ. Trong tâm trí công chúng có thể tự hoàn thành một bức tranh hoàn chỉnh về tình cảm, cảm xúc mà bài hát muốn truyền đạt. Cũng bởi vậy, chỉ cần nghe nhạc, họ có thể xác định đây là bài hát nhạc quê hương, nội dung bài hát hướng tới đối tượng là các miền quê, đất nước hay con người Việt Nam.

Với trường hợp các bản nhạc không lời được sáng tác riêng, không có ca từ, lời hát việc xác định đây có phải một bản nhạc quê hương không phải chuyện đơn giản. Chỉ nghe nhạc, bạn chẳng thể xác định cảm xúc bài hát hướng đến ai hay hướng đến điều gì.

nhac dan ca que huong

Cũng chính vì lý do này, không nhiều bản nhạc quê hương hiện nay được tạo nên từ các sáng tác nhạc riêng biệt. Một số bản hòa âm được công chúng biết đến và công nhận là một bản nhạc quê hương thường sử dụng các loại nhạc cụ truyền thống hoặc là các bản nhạc mang đậm âm hưởng và phong vị của các thể loại nhạc đỏ, nhạc dân ca và một số các thể loại nhạc truyền thống khác. Hiện nay, ở dòng nhạc trẻ, nhạc dành cho phần đông công chúng, chưa có bản nhạc không lời nào có thể làm được điều này. Các ca khúc có phần nhạc hiện đại, được sử dụng hướng tới rất nhiều đối tượng đa dạng, gần như không có yếu tố giúp định vị một bản nhạc như vậy là bản nhạc quê hương trong lòng công chúng nghe nhạc.

nhac dan ca que huong

Trong dòng nhạc quê hương, chúng ta vẫn có và chấp nhận những bài hát nhạc không lời. Tất nhiên, những ca khúc này phải đảm bảo khơi dậy được cảm xúc, cảm nhận từ người nghe về tình cảm dành cho quê hương đất nước được truyền tải thông qua giai điệu.

 

Thinh Tran

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *